|
|
| Sağlık / OF'de Temel Bakım |
OMURİLİK FELÇLİLERİNDE BAKIM
Ne yemeli? Ne içmeli?
Omurilik felçlisi kişiler idrar ve bağırsak fonksiyonlarını sağlıklı bir şekilde yürütmeleri için günde en az 3 litre sıvı içmeli ve sağlıklı beslenmelidirler.
Sağlıklı yemek;
• Zengin çeşitte yemek yenmelidir
• Lifli gıdalar yenmelidir
• Bol meyve ve sebze yenmelidir
• Çok fazla yağlı ve tatlı yiyecekler yenmemelidir- özellikle kişinin fazla kilo problemi varsa
• Sebze, meyve, fasulye, pirinç gibi lifli gıdalar bağırsakların laksatife gerek olmadan sağlıklı bir şekilde boşalmasını sağlar.
Ne içmeli?
Günde en az 3 litre su içmek mesaneyi temizler ve idrar yolu enfeksiyonlarını önler, ayrıca bağırsakların boşalmasını kolaylaştırır. Su temiz olmalıdır, eğer değilse en az 20 dakika kaynatılıp soğutulmalıdır. Su yerine çay, kahve, meyve suyu da içilebilir.
Süt, protein, vitamin ve mineral ihtiyacını karşılamada önemli bir yer tutar, fakat günde 600ml’den fazla süt içilmemelidir, çünkü bu miktardan fazla süt böbreklerde problem yaratabilir.
Çok fazla alkollü içecekler içmeyiniz, alkol mesaneyi boşaltma zamanlarının artmasına sebep olur ve fazla alkol “dehidrasyon”( su kaybı,ishal) sebep olur.
ŞİŞ EL VE AYAKLAR
Vücudun felçli bölgeleri şişebilir, bunun sebebi bu bölgelerde kan dolaşımının yetersiz olmasıdır. Şişmeyi engellemek gerekir , çünkü şişme el ve ayaklarda deformasyona sebep olabilir.
Şişmeyi önlemek ve tedavi etmek;
• Tekerlekli sandalyede ve ya yatakta, ellerinizi , dirseklerden yukarıda olacak şekilde yastık üzerine koyunuz ve dinlendiriniz.
• Gerekirse el koruyucu eldiven giyiniz.
• Şişen ellerin ya da ayakların eklem yerlerine yumuşak bir şekilde masaj yapınız
• Yatağın ayak ucunu biraz yükselterek şiş ayakları dizlerden yukarıda olacak şekilde dinlendiriniz.
• Mümkün olduğu kadar çok hareket ediniz.
Eğer yukarıdakileri yaptıktan sonra dahi şişlik geçmiyorsa, ciddi bir sorun var demektir, damar trombozu oluşmuş olabilir. Doktor çağırılmalı ve doktorun talimatıyla hareket edilmelidir.
Sıcak havada serin, soğuk havada sıcak kalmak
Normal vücut, sıcak havada serin kalmak için terler, soğuk havada sıcak kalmak için titrer. Omurilik felçlisi kişilerde ise felçli bölgeler terleyemez ve titreyemez.
Sıcak hava
Sıcak havada felçli bölgeler de ısınır ve bu sebeple de su kaybeder , bu da mesane problemlerine, yüksek ateşe, sıcak çarpmasına sebep olabilir. Felçli bölgelerin aşırı ısınmasını önlemek için kişi sıcak havada mutlaka gölgede kalmalıdır, bir şapka giymeli, serin tutacak kıyafetler giymeli, güneşte yanmaktan kaçınmalı ve bol su içmelidir. Vücudu üzerine su serpmek ve ya vantilatör kullanmak vücudu serin tutacaktır.
Soğuk hava
Soğuk havada felçli bölgeler soğur ve kişi nefes almakta güçlük çekebilir ya da nezle olabilir.
Soğuk havada sıcak tutacak kıyafetler giyilmeli ve dışarıda fazla kalınmamalıdır.
BAĞIMSIZ HAREKETİ TEŞVİK
Felçli ksımlar nasıl hareket ettirilir?
Felçli kısımların her gün hareket ettirilmesi önemlidir. Bu kasılmaları ve şişmeyi önler, kan dolaşımını hızlandırır. Eğer kişi felçli kısımlarını kendisi hareket ettiremiyorsa o zaman bunu başka birisi yapmalıdır.
• Felçli kısımların hareket ettirilmesine kazadan hemen sonra , hasta yatakta olsa bile başlanmalıdır.
• Felçli kısımlar her gün en az 1 defa hareket ettirilmelidirler.
• Felçli kısımların hareket ettirilmesi yavaş ve yumuşak bir şekilde yapılmalıdır.
• Her hareket 5-10 kez tekrarlanmalıdır.
• Her hareket yavaş ve ritmik bir şekilde yapılmalıdır.
• Eğer hareket ettirilen kısım kasılma sonucu sertleşmişse bu kısım daha fazla hareket ettirilmelidir.
• Hareket sırasında herhangi bir kısmın çok sert olduğu hissedilirse, bu kısım 10 saniye süresince gerilmelidir.
Felçli kısımları hareket ettirmede önce bu kısımlarda DVT( Damar Trombozu) olmadığından emin olunmalıdır.
Omurilik zedelenmesiyle beraber vücudun felçli bölgelerinde kan dolaşımı yavaşlar. Bu da kanın orada birikmesine sebep olur. Bu birikintiler bir kan damarını tıkayabilir. Genelde omurilik zedelenmesinden hemen sonra bacaklarda meydana gelir. DTV nin belirtisi bacaklarda, dokununca çok sıcak olduğu hissedilen şişliklerdir.
Eğer kişinin DTV sorunu var ise, felçli kısımları hareket ettirmeyiniz. Bu durumda hasta doktor kontrolünde bulunmalı ve doktor izin verene kadar hareket ettirilmemelidir
|
|
|
